Kitapta öne çıkan başlıca sorular şöyle:

• Ay’a gitmek nasıl mümkün oldu? Kamu–özel iş birliği nasıl kurgulandı?
• Devletin misyon üstlenmesi özel sektöre, yeniliğe, topluma ne kazandırdı?
• Sağlık sisteminden ulaşım altyapısına, yeşil dönüşümden dijital yatırımlara kadar “misyon odaklı” yaklaşım günümüz kapitalizmini nasıl şekillendirebilir?

Kitaptan Öne Çıkan Noktalar

• Devletin “pasif düzenleyici” rolünden aktif “misyon üstlenen” aktöre dönüşü
• Kamu-özel iş birliklerinin tarihsel ve güncel örnekleri
• Ekonomik verimlilik, teknoloji ve yenilik bağlamında misyon odaklı yaklaşım
• Piyasa mantığının sınırlarını ve yeniden sınanışını ortaya koyan kavramsal çerçeve

Kitap hakkında detaylı bilgi için yazarın internet sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Bu yazı reklam amaçlı değildir. Akademisyen ve öğrenciler için tavsiye niteliğindedir.

Tomáš Sedláček, “Ekonomi iyi ve kötü hakkındadır” önermesini tartışan bu kitabıyla ekonomi öğretisini derinden sarsıyor. Günümüzde katı matematik kalıplara sığdırılmak istenen ekonomi “bilimi”nin, aslında kültürel bir fenomen, uygarlığımızın bir ürünü olduğunu; hem zenginlik hem de ahlak teorisi üzerine yazan Adam Smith’le, yani felsefenin içinde başladığını, tarih, mit, din ve etikle yoğrularak ortaya çıktığını anlatıyor. Sedláček, Gılgamış Destanı’ndan Eski Ahit’e, Descartes ve Adam Smith’ten Dövüş Kulübü ’ne, psikolojiden edebiyata, sinemaya her yerde ekonominin ruhuna ilişkin meta-ekonomik soruların peşine düşüyor:
• Ekonominin anlamı ve amacı nedir?
• Teknik olarak yapabileceğimiz her şeyi etik olarak da yapabilir miyiz?
• Karşılığını ödeyerek iyi olabilir miyiz?
Sedláček, ekonomi biliminin sınırlarını kırıp onu edebiyat, felsefe, şiir, efsaneler gibi çok farklı alanlara açarken ekonomik değeri hesaplama yöntemleri için de farklı bir ufuk sunuyor.
“Ekonomiyi çamur gibi ele alıyor, iki kolunu dirseklerine kadar bu çamura batırıp altüst ederek modern ekonominin altında yatan inançları ve etik değerleri açıklamaya girişiyor.”

Tomáš Sedláček (1977) Çek Cumhuriyeti’nde Ulusal Ekonomik Konsey’in kurucu üyelerindendir. Karlovy Üniversitesi’nde felsefe ve ekonomi dersleri vermektedir. Komünizmin çöküşünün ardından ilk Çek başkanı olan Václav Havel’e, sonrasında Ekonomi Bakanlığı’na danışmanlık yapmıştır. Çek Cumhuriyeti’ndeki en büyük bankalardan birinin baş makroekonomistidir. Köşe yazarlığı da yapan Sedláček, ülkesinde tanınmış bir radyo ve televizyon yorumcusudur.

Kitap tavsiye amacıyla sitede paylaşılmaktadır.

İnsan davranışları hakkında yeni ve ilginç bir bakış açısı…

• Para hakkında nasıl düşünüyoruz?
• Bankerlerin ekonomiyi gözden kaçırmasının nedeni neydi?
• İnsanların bankalara aşırı borçlanmasının nedeni neydi?
• Kararlarımızı yönlendiren akıldışı kuvvetler nelerdir?
• Kendimizi ekonomik çıkmazlardan nasıl kurtarabiliriz?

New York Times ve Wall Street Journal listelerinde uzun süre birinci sırada yer alan Akıldışı Ama Öngörülebilir’in gözden geçirilmiş ve genişletilmiş bu baskısında, Duke Üniversitesi öğretim üyelerinden davranışsal iktisatçı Dan Ariely, hem mevcut ekonomik krizin temel nedenlerinden bazılarını hem de kararlarımızı şekillendiren gizli kuvvetleri araştırıyor.

Sıkça rastlanan olayları ve zekice deneyleri çığır açıcı analizlerle harmanlayan Ariely, beklentilerin, duyguların, sosyal normların ve gözle görülemeyen görünüşte mantıksız diğer kuvvetlerin akıl yürütme becerilerimizi nasıl çarpıttığını gösteriyor. Kişisel, ulusal ve küresel politikaları planlarken geleneksel iktisat teorilerine bel bağlamamızın tehlikeli olabileceğini açıklıyor. Bireysel ya da kurumsal olarak yaptığımız hatalar hiçbir zaman rasgele değildir ve bir araya geldiklerinde piyasada yıkıcı sonuçları olan bir etki oluşturabilirler. Bu sistematik ve öngörülebilir hataların sonuçları, ilk kez mevcut küresel ekonomik krizin ışığı altında açıklanıyor.

Kitapta Öne Çıkan Temel Noktalar

• Akıldışılık Sistematik Bir Olgudur
• Bedava (Free) Etkisi
• Görecelilik (Relativity) Tuzağı
• Sosyal Normlar ve Piyasa Normları
• Beklentilerin Gücü
• Fiyatın Algı Üzerindeki Etkisi
• Kendine Hâkim Olamama (Procrastination)
• Sahiplik Etkisi (Endowment Effect)
• Seçimlerin Çerçevelenmesi (Framing Effect)
• Ahlaki Gevşeme (Moral Flexibility)
• Duygusal Durumların Etkisi
• Kayıp Korkusu (Loss Aversion)
• Beklentiler, Arzular ve Kendi Çıkarımız

Ariely’nin vardığı temel sonuç: İnsanlar rasyonel değildir ama hataları rastlantısal da değildir.
Bu öngörülebilir akıldışılık, ekonomi politikalarının, fiyatlamaların, vergilendirmenin ve davranışsal düzenlemelerin tasarımında dikkate alınmalıdır.

Bu yazı reklam amaçlı değildir. Akademisyen ve öğrenciler için tavsiye niteliğindedir.

2007-2008 finans krizinin ardından iktisat bilimi ciddi eleştirilere maruz kaldı. Ünlü iktisatçı Meghnad Desai Kibir’de yanlış gidenin ne olduğunu, iktisat tarihindeki temel krizlere bakarak sorguluyor. İktisatçıların krizi öngörememesinin ve yanıldıklarını kabul edememesinin önemli nedenlerinden birinin kuşkucu araştırmaların yerini alan kibir ve kesinlik olduğunu söylüyor.

Kibir Adam Smith, Karl Marx, Fredrick Hayek, Joseph Schumpeter, John Maynard Keynes ve Nikolay Kondratyev gibi iktisatçılara dönüyor. Desai, tüm iktisadi durumların tek bir kuramla çözülebileceğini reddediyor; eldeki kuramların gelecekteki felaketleri önlemek için yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtiyor ve çağımızın en önemli ekonomik sorunlarına dair yeni bir bakış açısı sunuyor.

Meghnad Desai, London School of Economics’te (LSE) emeritus iktisat profesörü, aynı üniversitede Küresel Yönetişim Araştırmalar Merkezi kurucusu ve eski direktörü. Lordlar Kamarası üyesi.

Öne Çıkan Başlıklar

• İktisatta Kibir Kavramı
• 2008 Krizinin Kökenleri
• İktisat Kuramlarının Sınanması
• Tek Kurama Bağımlılığın Tehlikeleri
• Epistemik Kriz – Bilginin Krizi
• İktisat ve Politika Arasındaki Kopukluk
• Geleceğe Dair Uyarılar
• Politika Önerileri
• Krizlerin Maliye Boyutu
• İktisadın Yeniden İnşası

Bu yazı reklam amaçlı değildir. Akademisyen ve öğrencilere tavsiye niteliğindedir.