Google Fotoğraflarda görüntülemek için tıklayın.

Nobel Ekonomi Ödülü, ekonomi alanında üstün katkıları olan ve disiplini ileriye taşıyan birçok önemli ekonomisti ödüllendirmektedir. Bu ödül, ekonomik teori, finans, istatistik, piyasa yapıları, işletme teorisi, davranışsal ekonomi, kalkınma ekonomisi ve daha birçok alanda önemli çalışmalar yapmış isimlere verilmiştir. William Nordhaus ve Paul Romer’in iklim değişikliği ekonomisi ve sürdürülebilir büyüme üzerine çalışmaları, Abhijit Banerjee, Esther Duflo ve Michael Kremer’in yoksullukla mücadelede deneysel yaklaşımlar, Richard Thaler’ın davranışsal ekonomi ve finans alanındaki katkıları gibi çalışmalar, ödül kazanan ekonomistlerin geniş bir yelpazede etkili olduğunu göstermektedir. Bu ödül, ekonomi dünyasının en saygın ve dikkate değer başarıları arasında yer almaktadır, zira kazananlar ekonomi ve toplum üzerinde derin etkileri olan inovatif ve öncü çalışmalar yapmışlardır.

2025 – Joel Mokyr, Philippe Aghion ve Peter Howitt: Teknolojik ilerleme, yenilik ve ekonomik büyüme arasındaki dinamik ilişkiyi açıklayan çalışmalarıyla dikkat çektiler. Mokyr, tarihsel olarak teknolojik gelişmenin ekonomik refah üzerindeki rolünü analiz ederken; Aghion ve Howitt, “yaratıcı yıkım” (creative destruction) teorisi çerçevesinde yenilik temelli sürdürülebilir büyüme modelleri geliştirdiler. Üç ekonomistin çalışmaları, ekonomik büyümenin uzun vadede bilgi birikimi, inovasyon ve kurumsal teşviklerle nasıl şekillendiğini ortaya koymaktadır.

2024 – Daron Acemoglu, Simon Johnson ve James A. Robinson: Kolonileşme sonrası kurumsal yapının nasıl oluştuğu ve kalkınma üzerindeki etkileri üzerine yaptıkları çalışmalarla dikkat çekti. Kurumların “kapsayıcı” veya “sömürücü” olmasının uzun vadede refaha etkisini ortaya koydular .

2023 – Claudia Goldin: Kadınların işgücü piyasasındaki durumu ve ücret eşitsizliği üzerine tarihsel verileri inceleyen araştırmalarıyla ödüle layık görüldü. Bu katkısı, kadın emeği ve ücret açığının anlaşılmasına önemli katkılar sağladı .

2022 – Ben S. Bernanke, Douglas W. Diamond ve Philip H. Dybvig: Bankaların kriz dönemlerindeki rollerini ve finansal sistemin istikrarına yönelik kritik bilgileri ortaya koydular. Özellikle Diamond-Dybvig modeli ile bankacılık krizlerinin oluşum mekanizmalarını teorik olarak açıkladılar

2021 – David Card, Joshua D. Angrist ve Guido W. Imbens: Eğitim, işgücü piyasaları ve nedensel çıkarımların ekonomiye uygulanması üzerine çalışmalarıyla bilinirler.

2020 – Paul R. Milgrom ve Robert B. Wilson: Açık artırma teorisi, özel mülkiyetin değerlendirilmesi ve mekanizma tasarımı üzerine katkılarıyla tanınırlar.

2019 – Abhijit Banerjee, Esther Duflo ve Michael Kremer: Yoksullukla mücadelede deneysel yaklaşımlar ve azaltma stratejileri üzerine yaptıkları çalışmalarıyla öne çıkarlar.

2018 – William D. Nordhaus ve Paul M. Romer: İklim değişikliği ekonomisi (Nordhaus) ve sürdürülebilir ekonomik büyüme teorisi (Romer) üzerine yaptıkları çalışmalarla tanınırlar.

2017 – Richard H. Thaler: Davranışsal ekonomi ve finans alanındaki katkılarıyla bilinir.

2016 – Oliver Hart ve Bengt Holmström: İşletme sözleşmeleri teorisi ve sözleşme kuramı üzerine yaptıkları çalışmalarla tanınırlar.

2015 – Angus Deaton: Yoksulluk, tüketim ve refah üzerine yaptığı analitik çalışmalarla bilinir.

2014 – Jean Tirole: Piyasa gücü ve düzenlemeleri konusundaki analizleriyle tanınır.

2013 – Eugene F. Fama, Lars Peter Hansen ve Robert J. Shiller: Finansal piyasalardaki fiyat oluşumu ve varlık fiyatları üzerine çalışmalarıyla bilinirler.

2012 – Alvin E. Roth ve Lloyd S. Shapley: Pazar tasarımı ve eşleştirme teorisi konusundaki çalışmalarıyla tanınırlar.

2011 – Christopher A. Sims ve Thomas J. Sargent: Makroekonomi ve ekonometriye yönelik katkılarıyla bilinirler.

2010 – Peter A. Diamond, Dale T. Mortensen ve Christopher A. Pissarides: İşsizlik ve iş piyasası arasındaki ilişki üzerine yaptıkları analitik çalışmalarla öne çıkarlar.

2009 – Elinor Ostrom ve Oliver E. Williamson: Kurumsal ekonomi ve kurumlar arası organizasyon üzerine yaptıkları çalışmalarla tanınırlar.

2008 – Paul Krugman: Dış ticaret teorisi ve coğrafi ekonomi alanındaki katkılarıyla bilinir.

2007 – Leonid Hurwicz, Eric S. Maskin ve Roger B. Myerson: Mekanizma tasarım teorisi ve oyun teorisi üzerine çalışmalarıyla tanınırlar.

2006 – Edmund S. Phelps: Makroekonomik politikaların analizi ve enflasyonun ekonomik sonuçları üzerine yaptığı çalışmalarla bilinir.

2005 – Robert J. Aumann ve Thomas C. Schelling: Oyun teorisi ve çatışma çözümlemesi alanındaki çalışmalarıyla öne çıkarlar.

2004 – Finn E. Kydland ve Edward C. Prescott: İş döngüleri teorisi ve makroekonomi alanındaki katkılarıyla tanınırlar.

2003 – Robert F. Engle III ve Clive W.J. Granger: Zaman serisi verilerinin analizi ve ekonometriye katkılarıyla bilinirler.

2002 – Daniel Kahneman ve Vernon L. Smith: Davranışsal finans ve deneysel ekonomi alanındaki çalışmalarıyla tanınırlar.

2001 – George A. Akerlof, A. Michael Spence ve Joseph E. Stiglitz: Bilgi ekonomisi ve asimetrik bilgi üzerine yaptıkları çalışmalarla bilinirler.

2000 – James J. Heckman ve Daniel L. McFadden: İnsan sermayesi, eğitim ve mikroekonometri alanındaki katkılarıyla öne çıkarlar.

1999 – Robert A. Mundell: Optimum para alanı teorisi ve döviz kurları üzerine çalışmalarıyla bilinir.

1998 – Amartya Sen: Refah ekonomisi ve refah ölçümü üzerine çalışmalarıyla tanınır.

1997 – Robert C. Merton ve Myron S. Scholes: Opsiyon fiyatlama modeli ve finansal türevler üzerine yaptıkları çalışmalarla bilinirler.

1996 – James A. Mirrlees ve William Vickrey: Optimal vergilendirme teorisi ve asimetrik bilgi üzerine yaptıkları çalışmalarla öne çıkarlar.

1995 – Robert E. Lucas Jr.: Rasyonel beklentiler teorisi ve makroekonomi alanındaki katkılarıyla tanınır.

1994 – John C. Harsanyi, John F. Nash Jr. ve Reinhard Selten: Oyun teorisi üzerine yaptıkları çalışmalarla bilinirler.

1993 – Robert W. Fogel ve Douglass C. North: Ekonomik ve kurumsal değişimlerin tarihsel analizi üzerine çalışmalarıyla öne çıkarlar.

1992 – Gary S. Becker: İnsan sermayesi üzerine çalışmalarıyla ve mikroekonomiye getirdiği bakış açısıyla tanınır.

1991 – Ronald H. Coase: Kurumsal ekonomi ve kurumların işleyişi üzerine çalışmalarıyla bilinir.

1990 – Harry M. Markowitz, Merton H. Miller ve William F. Sharpe: Finansal ekonomi ve portföy yönetimi üzerine yaptıkları çalışmalarla öne çıkarlar.

1989 – Trygve Haavelmo: İstatistiksel ve olasılık temelli ekonometri üzerine katkılarıyla tanınır.

1988 – Maurice Allais: Karar teorisi ve riskten kaçınma üzerine çalışmalarıyla bilinir.

1987 – Robert M. Solow: Ekonomik büyüme teorisi ve faktörler arası ilişkiler üzerine çalışmalarıyla öne çıkar.

1986 – James M. Buchanan Jr.: Kamu tercihi teorisi ve siyasi ekonomi alanındaki katkılarıyla tanınır.

1985 – Franco Modigliani: Tasarruf ve yatırım, özellikle de tüketim davranışı üzerine çalışmalarıyla bilinir.

1984 – Richard Stone: Ulusal gelir hesapları ve ekonomik büyüme üzerine çalışmalarıyla öne çıkar.

1983 – Gerard Debreu: Genel dengenin analizi ve matematiksel ekonomiye katkılarıyla tanınır.

1982 – George J. Stigler: Endüstriyel organizasyon ve piyasa yapısı üzerine çalışmalarıyla bilinir.

1981 – James Tobin: Parasal ekonomi ve makroekonomik politikalar üzerine çalışmalarıyla öne çıkar.

1980 – Lawrence R. Klein: Makroekonomik modelleme ve ekonometri üzerine katkılarıyla tanınır.

1979 – Theodore W. Schultz ve Sir Arthur Lewis: Kalkınma ekonomisi ve insan sermayesi üzerine çalışmalarıyla bilinirler.

1978 – Herbert A. Simon: Karar alma süreçleri ve organizasyon teorisi üzerine çalışmalarıyla öne çıkar.

1977 – Bertil Ohlin ve James E. Meade: Uluslararası ticaret teorisi ve ticaret politikaları üzerine çalışmalarıyla tanınırlar.

1976 – Milton Friedman: Monetarizm ve para politikaları üzerine yaptığı çalışmalarla bilinir.

1975 – Leonid Vitaliyevich Kantorovich ve Tjalling C. Koopmans: Üretim ve tahsis problemleri üzerine çalışmalarıyla öne çıkarlar.

1974 – Gunnar Myrdal ve Friedrich August von Hayek: Ekonomik teori ve politika üzerine çalışmalarıyla tanınırlar.

1973 – Wassily Leontief: Girdi-çıktı analizi ve ekonomi planlaması üzerine katkılarıyla bilinir.

1972 – John R. Hicks ve Kenneth J. Arrow: Genel denge teorisi ve piyasa yapısı üzerine çalışmalarıyla tanınırlar.

1971 – Simon Kuznets: Ulusal gelir hesapları ve ekonomik büyüme üzerine çalışmalarıyla öne çıkar.

1970 – Paul A. Samuelson: Modern mikroekonomi ve matematiksel ekonominin gelişimine katkılarıyla bilinir.

1969 – Ragnar Frisch ve Jan Tinbergen: Ekonomik planlama ve istatistiksel metotlar üzerine çalışmalarıyla tanınırlar.

Bu yazı ChatGPT tarafından hazırlanmıştır.

Ünlü Maliyeci ve Ekonomistler

1. John Maynard Keynes (1883-1946): Büyük Buhran döneminde Keynesyen ekonomi teorisini geliştirmesiyle tanınır. Devlet müdahalesini savunarak, ekonomik durgunlukları aşmak için kamu harcamalarının artırılmasını ve para politikası araçlarının kullanılmasını önerdi.
2. Adam Smith (1723-1790): Serbest piyasa ekonomisinin babası olarak kabul edilir. “Ulusal Ekonomi Üzerine Bir İnceleme” adlı eseriyle bilinir. Smith, rekabetin ve serbest ticaretin ekonomik büyümeyi teşvik edebileceğini savundu.
3. Ludwig von Mises (1881-1973): Monetarizm ve serbest piyasa ekonomisi savunucusu olan Mises, para politikasının etkisini vurguladı ve devlet müdahalesini eleştirdi.
4. Janet Yellen: ABD Federal Rezerv’in başkanlığını yapmış ve sonrasında ABD Hazine Bakanı olarak görev yapmıştır. Yellen, ekonomik politika ve istihdam konularında uzmanlaşmış ve önemli kararlar almış bir isimdir.
5. Adam Ricardo (1772-1823): Karşılaştırmalı üstünlük teorisini geliştirmesiyle tanınan İngiliz bir ekonomisttir. Serbest ticaretin refahı artırabileceğini ve ticaret engellerinin kaldırılmasını savunmuştur.
6. David Ricardo (1772-1823): Ricardo, ekonomi tarihinde önemli bir figürdür. Karşılaştırmalı üstünlük teorisini geliştirmiş ve serbest ticaretin refahı artırabileceğini savunmuştur.
7. Christine Lagarde: Uluslararası bir ekonomist ve politikacı olan Lagarde, Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı olarak görev yapmış ve küresel ekonomik istikrar için çaba sarf etmiştir.
8. Hyman Minsky (1919-1996): “Finansal İstikrarsızlık Hipotezi” ile tanınan Minsky, finansal krizlerin nedenlerini ve önlemlerini anlamak için çalışmış bir ekonomisttir.
9. Milton Friedman (1912-2006): Monetarizm teorisiyle tanınan Amerikalı ekonomist. Para arzının önemine vurgu yapmış, serbest piyasa ekonomisini savunmuştur.
10. Paul Volcker (1927-2019): Amerika Birleşik Devletleri Federal Rezerv Sistemi Başkanlığı yapmış, enflasyonu kontrol altına almak için sıkı para politikaları uygulamıştır.
11. Jean-Baptiste Colbert (1619-1683): Fransız ekonomist ve devlet adamı. Fransız ekonomisini merkeziyetçi bir yapıya kavuşturmuş, korumacı politikalar izlemiştir.
12. Joseph Stiglitz: Nobel Ekonomi Ödülü sahibi olan Amerikalı ekonomist. Asimetrik bilgi teorisiyle tanınır, küresel ekonomik eşitsizlik ve gelişmekte olan ülkelerin ekonomileri üzerine çalışmıştır.
13. Irving Fisher (1867-1947): Amerikalı ekonomist ve istatistikçi. Fisher, modern mikroekonomi ve para teorisi alanlarında önemli çalışmalar yapmış, Fisher Denklemi olarak bilinen borç-deflasyon teorisi ile tanınmıştır.
14. Friedrich Hayek (1899-1992): Avusturyalı ekonomist ve Nobel Ekonomi Ödülü sahibi. Serbest piyasa ekonomisi ve bireysel özgürlüğün savunucusu olarak tanınır.
15. Thomas Piketty: Fransız ekonomist ve eşitsizlik uzmanı. “Sermaye” adlı kitabı ile ün kazanmış, gelir eşitsizliği ve servet dağılımı konularında çalışmıştır.
16. Kenneth Arrow (1921-2017): Nobel Ekonomi Ödülü sahibi Amerikalı ekonomist. Genel denge teorisi ve sosyal refah ekonomisi üzerine çalışmıştır.
17. Abhijit Banerjee ve Esther Duflo: Nobel Ekonomi Ödülü sahipleri. Yoksullukla mücadele ve gelişmekte olan ülkelerde ekonomi alanında yaptıkları deneysel çalışmalarla tanınırlar.

Bu liste ChatGPT kullanılarak hazırlanmıştır.

Raporda grafik ve tablolar yanında infografiklerle de bilgi verilmektedir.

Enstitü sitesine erişim için tıklayın.

Refah indeksi sitesi için tıklayın.

Infographic sayfası için tıklayın.

Wikipedia’dan ek bilgi alabilmek için tıklayın.

Teknoloji, para, enerji, mining, politika gibi başlıklarda onlarca infographic’e ulaşabilirsiniz.

Siteye erişim için tıklayın.